Ossip van Duivenbode Gerard van Beek Ossip van Duivenbode Rob van Esch Ossip van Duivenbode Rob van Esch Rob van Esch

Na 12 jaar voorbereiden en 8 jaar bouwen is in het centrum van Rotterdam het grootste universitair medisch centrum van Nederland geopend: het Erasmus MC. De nieuwbouw transformeert het universitair medisch centrum van een verzameling losse gebouwen naar een kleine medische stad waar dagelijks 13.500 medewerkers, 4.500 studenten en duizenden patiënten en bezoekers hun weg vinden. Daarmee overstijgt het Erasmus MC haar primaire rol van louter medisch centrum. Het vervult ook een sterke economische rol voor Rotterdam doordat het toponderzoekers en studenten aantrekt, aan veel mensen werkgelegenheid biedt en een scala aan leveranciers aan zich bindt. EGM heeft zowel het architectuur- als het interieurontwerp voor het nieuwe Erasmus MC gemaakt.

De nieuwbouw van het Erasmus MC transformeert het ziekenhuis van een verzameling losse gebouwen tot een kleine medisch stad vol betekenisvolle plekken. Leidend in het ontwerp was het creëren van een Healing Environment: een prettige, gezonde en veilige omgeving voor patiënt, bezoeker en medewerker. Interne passages, atria, patio’s en publieke gebieden geven het gebouw identiteit, zorgen voor oriëntatie en verbinding met de stad. Het ontwerp van het nieuwe Erasmus MC is strak, functioneel en weldoordacht. De onderliggende lay-out van het Erasmus MC is even eenvoudig als doeltreffend: een centrale verbindings-as vormt de publieke ruggengraat van het complex en ritst bestaande en nieuwe gebouwen voor zorg, onderwijs en onderzoek op een logische wijze aaneen.

Het ziekenhuis is zorgvuldig ingebed in de stedelijke omgeving en op alle schaalniveaus met veel aandacht voor detail uitgewerkt. De uitnodigende transparante plint is bij de hoofdingang vier verdiepingen hoog waarmee deze duidelijk herkenbaar is. Naast de hoofdingang is de glazen plint twee verdiepingen hoog met daar achter kantoren, fitness, horeca en retail voor een levendig beeld en directe aansluiting op de stedelijke omgeving. Boven de plint creëren horizontale en verticale raampartijen, verschillende afwerkingtechnieken van de betonnen geveldelen, houten gevels en diepe neggen of juist erkers een gevarieerd gevelbeeld. Deze variatie binnen afgesproken ontwerpprincipes deelt de gevel op in duidelijke eenheden. Zo ontstaat er een gebouwenrij die tegelijkertijd afzonderlijk herkenbaar en coherent is.

Wie voor het eerst het nieuwe Erasmus MC bezoekt, wordt verrast door het sfeervolle entreegebied, dat in niets doet denken aan een ziekenhuis. Hier al begint de healing environment die overal in de nieuwbouw verweven is. Hoge plafonds, veel daglicht, groen en uitnodigende zitjes zorgen voor een levendige ontmoetingsplek, terwijl meer intiem vormgegeven atria rust bieden. Ankerpunten als receptiebalies, kunstobjecten en gegroepeerde zitgebieden helpen de bezoeker zich binnen het gebouw te oriënteren.

Qua opzet onderscheidt zich het Erasmus MC duidelijk van het klassieke ziekenhuis: zorg is hier niet georganiseerd rondom medische specialismes, maar rondom patiëntenthema’s, waar men alle zorg rondom een specifiek ziektebeeld kan vinden. Deze thematische organisatie wordt gecombineerd met een horizontale functionele gelaagdheid: programma’s met dezelfde functies liggen op één en dezelfde verdieping. De logistieke verdieping ligt op de begane grond met daarboven het levendige entreegebied en de poliklinieken. Daarboven liggen de rustigere afdelingen, zoals dagbehandeling, diagnostiek, operatiekamers en Intensive Care.

Naarmate men hoger het gebouw in komt, nemen de functies in verkeersintensiteit af. De verpleegafdelingen, waar patiënten het langst verblijven, liggen op de 8e tot de 12e verdieping, ver weg van het rumoer en de drukte van de publieke gebieden. Wachtruimtes liggen overal aan de buitengevel waar daglicht en uitzicht is; spreek- en behandelkamers waar patiënten doorgaans minder tijd doorbrengen en privacy gewenst is zitten aan de binnenkant. Bijzonder zijn de bedtoegankelijke daktuinen bij de verpleegafdelingen op de 8e verdieping, die hoog in het gebouw een oase van rust bieden en visueel een tweede maaiveld vormen. De healing environment is misschien wel het meest prominent aanwezig in de eenpersoonspatiëntenkamers. Deze bieden privacy, autonomie en rust. Ook dat draagt positief bij aan het welbevinden van de patiënt en het genezingsproces.