A16 Rotterdam
Nieuwe Rijksweg werd landschappelijk ingepast aan de noordrand van Rotterdam met Rottemerentunnel, 15 viaducten, 10 bruggen en weginrichtingselementen.
OpdrachtgeverRijkswaterstaat
ArchitectQuist Wintermans Architekten
BouwerDe Groene Boog
ThemaDuurzaamheid Energie zuinig / neutraal Nieuwbouw Infrastructuur Openbare ruimte Stedenbouw / Landschap
Jaar2026
Project documentatie
Na tien jaar ontwerpen en bouwen is onlangs de nieuwe Rijksweg A16 aan de noordrand van Rotterdam opengesteld. De 11 km lange Rijksweg verbetert de bereikbaarheid en leefbaarheid van Rotterdam, Lansingerland en de omliggende regio
Quist Wintermans Architekten (QWA) was, samen met H+N+S Landschapsarchitecten en Trafique Landschapsontwerpers, verantwoordelijk voor de ruimtelijke kwaliteit en inpassing van de Rijksweg. QWA ontwierp de Rottemerentunnel inclusief dienstgebouwen, 15 viaducten, 10 lokale bruggen en tunnels en alle weginrichtingselementen zoals geluidschermen.
De vormgevings- en inpassingsvisie
De vormgevings- en inpassingsvisie voor het ontwerp van de nieuwe Rijksweg A16 is gebaseerd op twee perspectieven: dat van de omgeving en dat van de weggebruiker. Vanuit de omgeving is de nieuwe Rijksweg zo groen mogelijk ingepast en zo min mogelijk zichtbaar gemaakt. Om de ambitie “niet ruiken, niet horen, niet zien” te realiseren, is de weg aangelegd tussen grondwallen en deels in een tunnel.
Voor de weggebruiker is de Rijksweg vormgegeven met een eigen, herkenbare identiteit en een rustig wegbeeld, waardoor oriëntatie wordt vergemakkelijkt. De samenhang wordt bereikt door een consistente toepassing van vorm, kleur en materiaalgebruik. Alle kunstwerken zijn ontworpen als één ‘familie van kunstwerken’. In het ‘DNA’ van deze kunstwerken zijn de belangrijkste uiterlijke kenmerken vastgelegd, zoals het constructieprincipe, de vormgeving van pijlers en balken, hekwerken, geluidsschermen en randelementen.
De Rotterdamse ruit
De belangrijkste identiteitsdrager van de nieuwe Rijksweg is het ruitpatroon dat over het gehele tracé op verschillende onderdelen terugkomt. Afhankelijk van de schaal van het onderdeel en het perspectief van de weggebruiker wordt dit patroon op diverse manieren toegepast. Het komt terug in de vakvulling van hekwerken en veiligheidsschermen. Dit abstracte patroon geeft de nieuwe A16 een eigen, herkenbare identiteit. De ruit verwijst naar de “Rotterdamse ruit”, het wegennet gevormd door de A20, A16, A15 en A4. Hoekverschillen in het patroon vangen en weerkaatsen licht op wisselende manieren, waardoor de weg bij elke rijsnelheid en elk lichtmoment anders wordt beleefd
Landschappelijke inpassing en ecologische verbinding
De A16 kruist vier karakteristieke landschappen: Polder, Intermezzo, Bos en Rotte en het Stedelijk gebied. De inpassing van de weg is afgestemd op deze context. In de ‘Polder’ sluit de weg aan op het open landschap, terwijl in het ‘Intermezzo’ een meer introvert karakter ontstaat door de ligging tussen geluidswallen. Het deel ‘Bos en Rotte’ ligt in een tunnel en in het ‘Stedelijk gebied’ kruisen twee fly-overs het Terbregseplein.
De barrièrewerking van de weg wordt beperkt door het verbeteren en verbinden van het onderliggende wegennet en fiets- en wandelroutes. Bij het Schiebroeksepark is een recreaduct aangelegd met ruimte voor fietsers en fauna. Ecopassages, groenzones en bloemrijke bermen versterken de ecologische samenhang in het gebied.
Energieneutraal snelweg
De nieuwe A16 is de eerste energie neutrale snelweg van Nederland. De energie die nodig is voor de weg en de tunnel, wordt opgewekt met behulp van zonnevelden die geplaatst zijn in de knooppunten van de weg. De zonnevelden dienen tevens als infiltratievelden. Er is voldoende ruimte gelaten, zodat hemelwater en zonlicht het maaiveld onder de zonnepanelen bereikt en de biodiversiteit vergroot.
