JavaScript is off. Please enable it to view the full site.

Justuskwartier

Wereldberoemd monument van de volkshuisvesting in oude luister hersteld met hedendaagse energieprestatie.

 

Dit monument van volkshuisvesting uit 1922 verwierf internationale faam door zijn hovenstructuur en destijds nooit eerder vertoonde opgetilde woonstraat. Via deze ruim twee meter brede galerij of 'luchtstraat' konden bakker, melkman en groenteboer met hun handkarren ook bij de bewoners van de tweede verdieping aan de voordeur komen. Met een ingrijpende restauratie en vernieuwing, die twee jaar duurde en ca. 30 miljoen euro kostte,
heeft Woonstad Rotterdam, trotse eigenaar van dit gebouw, dit wereldberoemde monument in
oude luister hersteld, terwijl de 154 woningen voldoen aan de modernste eisen op het gebied
van wooncomfort en energieprestatie.

 

Het complex dat in 1985 tijdens de stadsvernieuwing de status van Rijksmonument kreeg, bestaat negentig jaar. Woonstad Rotterdam besloot in 2006 tot een grootscheepse restauratie. Aan dit besluit was een visieprijsvraag voorafgegaan die in 2000 onder het motto ‘Monument Justus’ was gewonnen door Molenaar & Co architecten en Hebly Theunissen
architecten en op haalbaarheid onderzocht. De hernieuwde herinrichting van de binnenterreinen is van Michael van Gessel landschapsarchitect; het uitgekiende energieconcept bedachten W/E adviseurs. De werkzaamheden van aannemer Jurriëns Bouw startten in september 2010. Restauratie en vernieuwing werden begeleid door het bureau monumenten Rotterdam en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

 

Revolutionair experiment
Architect Michiel Brinkman, die in 1918 van de Gemeentelijke Woningdienst de opdracht kreeg om 264 gestapelde arbeiderswoningen te ontwerpen op een terrein van nauwelijks één hectare, voorzag zijn ontwerp van een aantal destijds revolutionaire gemeenschappelijke voorzieningen. Zo stond in het midden van het woonblok een bad- en washuis, waren er twee goederenliften en had elke woning één radiator van de centrale blokverwarming en een stortkoker voor keukenafval. Op het binnenterrein lagen plantsoenen en privé tuinen. Maar het meest in het oog sprong toch de opgetilde woonstraat, waardoor iedere bewoner een voordeur aan de openbare weg had. Brinkman zag zijn ontwerp zelf als een architectonisch- en stedenbouwkundig experiment.
In september 1922 werd het complex voor de eerste keer opgeleverd, toen fonkelnieuw en
hypermodern. Het uit gele IJsselsteen en roodbruine baksteen opgetrokken woonblok heeft vier lagen en een plat dak. De voordeuren van de woningen liggen aan het groene binnenterrein en niet, zoals gebruikelijk, aan de omliggende straten, waardoor het woonblok de intieme sfeer heeft van een dorpje in de stad. Het wooncomplex werd een voorbeeld voor sociale woningbouw in heel Europa.
In de jaren tachtig van de vorige eeuw is het complex voor de eerste maal ingrijpend gerenoveerd. De oorspronkelijke 264 kleine woningen (50m2) werden toentertijd samengevoegd tot 164 ruimere appartementen. De luchtstraat werd integraal vernieuwd, de trappenhuizen totaal vernieuwd en de aangetaste gele gevels aan het binnenterrein wit geverfd. Ondanks deze ingrepen voldeed het gebouw al snel niet meer aan de moderne wooneisen en raakte het in verval.

 

De restauratie: 100% monument, 100% nu
Uitgangspunt van de grootscheepse restauratie was het herstellen van de oorspronkelijke architectonische en stedenbouwkundige waarden, gecombineerd met optimaal wooncomfort en energieprestatie. Dit uitgangspunt houdt onder meer in dat de gevels na zorgvuldig onderzoek en reiniging in de originele staat zijn teruggebracht. De aluminium renovatiekozijnen zijn vervangen door ingenieuze houten reconstructies van de oorspronkelijke kozijnen, inclusief roedeverdeling, schuiframen en verdekte CO2 gestuurde ventilatieroosters. Een aantal trappenhuizen zijn in oude luister hersteld. De andere trappenhuizen zijn vernieuwd en ademen juist de sfeer van nu. Het huidige woningontwerp is gebaseerd op de oorspronkelijke opzet van Michiel Brinkman, met keuken, (klap)trap en voorzieningen aan de hofkant en een maximaal vrij indeelbaar gebied daaromheen.
De woningen zijn hoogwaardig geïsoleerd. Verwarming én koeling gebeurt door een centrale
installatie voor warmte- en koudeopslag (WKO) die onder het voormalige badhuis is geïnstalleerd, op de plek van de oude stookkelder.

Het Justus van Effencomplex bestaat na deze restauratie uit een rijke variatie van 154 woningen.
Het woonoppervlakte varieert van 50m2 voor starters tot ruim 200m2 voor thuiswerkers. Een
verticale samenvoeging over vier lagen levert spectaculaire grote woningen op. Bewoners kijken
aan de ene kant uit op de stedelijke omgeving van Spangen en aan de galerijkant op de binnenhoven.
Op de plek, waar ooit tuinen en plantsoenen lagen, bevinden zich nu opgetilde gazons met bomen voor gemeenschappelijk gebruik. De woningen hebben een privéstoep die geleidelijk overgaat in het openbare wandelpad.

Naam van het gebouw

Justuskwartier

Opdrachtgever, architect of bouwer

Molenaar & Co architecten i.s.m. Hebly Theunissen architecten

Markthal

Fotograaf: Ossip van Duivenbode

De Nieuwe Margriet

Fotograaf: René de Wit

Markthal

Fotografie: Daria Scagliola en Stijn Brakkee

De Nieuwe Margriet

Fotograaf: René de Wit

Markthal

Fotograaf: Frank Hanswijk

De Nieuwe Margriet

Fotograaf: René de Wit

Markthal

Fotografie: Daria Scagliola en Stijn Brakkee

De Nieuwe Margriet

Fotograaf: Frank Hanswijk

Markthal

Fotograaf: Frank Hanswijk

Winnaars Rotterdam Architectuurprijs 2015

Op woensdag 16 december 2015 werd de Rotterdam Architectuurprijs uitgereikt. De Markthal was winnaar van de vakjuryprijs en de publieksprijs ging naar De Nieuwe Margriet.


De vakjury nomineerde dit jaar vier projecten: Herenhuis Noordereiland, De Nieuwe Margriet, Huizen met twee deuren en de Markthal. In het juryrapport staat: ‘De onbetwiste winnaar van deze editie is de Markthal, een weergaloos project waarmee een volstrekt nieuwe typologie is uitgevonden. De Markthal levert een bijdrage van grote waarde aan het woonaanbod van Rotterdam. Hier komt wonen samen met marktfuncties, winkels en horeca in een feestelijk gebouw van onbetwiste iconische waarde. Een aanwinst voor de stad.’

In de top drie van de publieksprijs staat de Markthal de derde plaats, het Cabriohuis op de tweede en De Nieuwe Margriet op de eerste plaats. Het publiek vindt dit gebouw een 'goed voorbeeld voor toekomstbestendige renovatie van naoorlogs vastgoed'. Ook is er veel waardering voor de keuze voor vernieuwing in plaats van sloop. Het project heeft ‘oog voor het erfgoed van het modernisme' en ‘Nieuw is mooi, vernieuwen is beter’ volgens het publiek.

prijsuitreiking
Prijsuitreiking 2015 Op woensdag 16 december 2015 werd de Rotterdam Architectuurprijs uitgereikt. De Markthal was winnaar van de vakjuryprijs en de publieksprijs ging naar De Nieuwe Margriet.De vakjury nomineerde dit jaar vier projecten: Herenhuis Noordereiland, De Nieuwe Margriet, Huizen met twee deuren en de… lees meer >
Lijst
  1. Kopblok Pretorialaan
  2. Huis van Wensen
  3. Dock21
  4. B’Tower
  5. Markthal
  6. Calypso
  7. 100Hoog
  8. Stadsplein de Buitenban
  9. Musa Katendrecht
  10. 130Watt
  11. De Nieuwe Margriet
  12. Herenhuis Noordereiland
  13. De Verborgen Tuin
  14. Uitbreiding Dijkvilla
  15. Huizen met twee deuren
  16. Cabriohuis
  17. Recht op wind
  18. Pretorialaan
  19. Beijerlandse Brug
  20. Voornsehof
  21. Calandstraat 9
  22. Coolsingel 63
  23. De Beukelaar
  24. Soetendaalseplein
  25. Zocherstraat
  26. Huis van Wensen
  27. Dock21
  28. Aanbouw woning Prinsenland
  29. De Weg Naar Kralingen
  30. Heerlijk Houtingen
  31. Markthal Rotterdam
  32. Calypso
  33. Bloemfontein
  34. Centree
  35. Stadsplein De Buitenban, Hoogvliet
  36. Justuskwartier
  37. The Student Hotel Rotterdam I en II
  38. De Nieuwe Margriet
  39. Herenhuis, Noordereiland
  40. De Verborgen Tuin
vakjury 2015
Don Murphy (voorzitter) Juryvoorzitter Don Murphy was in 1995 een van de oprichters van VMX Architects. Na zijn opleiding aan de South Bank University in Londen, studeerde hij aan het Berlage Instituut te Amsterdam. Murphy opereert in het internationale veld van de architectuur met een focus op hoge kwaliteit en… Lees meer > Marc Koehler Marc Koehler is architect van Nederlands-Portugese afkomst. Hij studeerde Engineering aan de Amsterdamse Hogeschool voor Techniek, Stedenbouw aan de Technische Universiteit van Lissabon en Bouwkunde aan de Technische Universiteit Delft, waar hij in 2003 cum laude afstudeerde. Na te hebben gewerkt… Lees meer > Hans Venhuizen In het werk van Hans Venhuizen staat de cultuur van de ruimtelijke ordening centraal. Daarbij vat hij cultuur breed op als cultuurhistorie, erfgoed, architectuur en kunst, maar ook als de actuele cultuur van de bewoners van een streek of de eigenheid van een plek. In zijn streven naar een… Lees meer > Marjolein van Eig Architect Marjolein van Eig werkte jarenlang bij Biq Stadsontwerp en bureau Inbo waar ze veel ervaring opdeed met woningbouw. In 2014 begon ze voor zichzelf. In dat jaar won ze de Abe Bonnemaprijs voor het project Koepel op de Overplaats in Heemstede. Ook won ze de opdracht voor een nieuw iconisch… Lees meer > Ellen van Acht Ellen van Acht is directeur bij KUUB, een stichting die zich richt op de particuliere woningeigenaren. Ze studeerde bouwkunde en was al vroeg bezig met ondernemerschap en creatief denken. Haar hart ligt bij de gebouwde omgeving en bij mensen. Een woning ziet zij als een tweede huid waaraan… Lees meer >

We gebruiken alleen cookies om deze website beter te laten functioneren. Lees meer hierover in onze privacyverklaring. Accepteer / Weiger

≈≈≈