Milieupark + De Her

Circulair bouwen op basis van tweedehands materialen vraagt om een circulair ontwerpproces: sterk gebaseerd op een visie en tegelijkertijd flexibel en adaptief. Het ontwerp volgt de principes van ‘form follows find’. Zo werden meerpalen uit Zeebrugge gecombineerd met een Westlands kasdak, zijn de straatstenen uit het kunstwerk Blauwe Golven van Peter Struycken in Arnhem geoogst, reclamedoeken werden gebruikt als behang, wasmachine-fronten als geveldelen en zelfs de zonnepanelen en de beplanting zijn hergebruikt. Samen met hoveniersopleider Yuverta werd de voortuin ontwikkeld, studenten van het Hout- en Meubileringscollege ontwierpen de vloerpatronen, en de gietvloer bestaat deels uit plastics die door basisschoolleerlingen uit de omgeving zijn verzameld.

Opvallend aan het gebouw zijn de tien 'boxen' die fungeren als atelier- en kantoorruimtes. Een prijsvraag onder ontwerpers leverde dertig voorstellen op. Bureau Bende heeft deze 'schoolvoorbeelden' van hergebruik samen met de winnaars verder doorontwikkeld en gerealiseerd. Het is gelukt om De HER te bouwen met meer dan 85% ‘tweedehands’ materialen. Voor het milieupark Overschie geldt een percentage van 95%. Deze realisatie van zowel het gebouw als het milieupark Overschie onderstreept het grote belang dat Rotterdam hecht aan duurzaamheid en de circulaire economie. De lessons learned worden breed gepubliceerd om de transitie in de bouw een boost te geven.

Naam van het gebouw

Milieupark + De Her

Opdrachtgever

SO-vastgoed, gemeente Rotterdam

Architect

Jeroen Grosfeld (N3O) & Marc Verheijen (SO-ingenieursbureau, gemeente Rotterdam)

Bouwer

BAM Bouw en Techniek (gebouw) Roelofs Infra Groep (milieupark) Bureau Bende (boxen en afwerking)

Omschrijving

Dit grondstoffencentrum gericht op hergebruik is ondergebracht in een donorconstructie en biedt ruimte voor ondernemerschap en educatie onder het motto Form follows find.

projectdocumentatie downloaden

Milieupark + De HER is hét grondstoffencentrum van Rotterdam, waar hergebruik, onderwijs, creativiteit en ondernemerschap centraal staan. Hier kunnen Rotterdammers hun gebruikte materialen en spullen weggeven op het milieupark Overschie en zien hoe ondernemers in het gebouw De HER deze grondstoffen verwerken tot waardevolle nieuwe producten. Niet alleen het milieupark en het gebouw maar ook de inrichting is ontworpen en gerealiseerd op basis van tweedehands materialen. De HER is een unieke plek met nu al een bijzondere geschiedenis. Alles draait om inspireren, informeren, creëren, ontmoeten en vooral: doen. De toepasselijke naam van De HER komt voort uit een naamwedstrijd onder Rotterdammers. Het ontwerpproces begon met het zoeken naar materialen die al een geschiedenis achter de rug hadden. In Delft werd het ideale donorgebouw voor De Her gevonden: het voormalige TNO Mec-lab, in 2012 ontworpen door N3O Architecten. Architecten Marc Verheijen (SO-ingenieursbureau Rotterdam) en Jeroen Grosfeld (N3O) bundelden hun krachten en werkten samen met experts van de gemeente Rotterdam en BAM om De HER verder te ontwikkelen. Dit gebeurde in nauwe samenwerking via een bouwteamcontract. De architecten bepaalden de richting van het ontwerp, waarna het zoeken naar materialen begon. Deze werden geoogst waarop het ontwerp steeds verder is aangescherpt. Ditzelfde circulaire ontwerpproces werd toegepast bij de realisatie van het naast De HER gelegen milieupark Overschie. Dit milieupark naar ontwerp van Marc Verheijen is gerealiseerd door Roelofs Bouw&Infra . Ook hier werd in bouwteam gewerkt aan het samen door ontwikkelen en realiseren van het plan. Materiaal werd ‘gedroomd’, gezocht, gevonden, gekeurd en bij tevredenheid aangekocht en (her)gebruikt. Circulair bouwen op basis van tweedehands materialen vraagt om een circulair ontwerpproces: sterk gebaseerd op een visie en tegelijkertijd flexibel en adaptief. Het ontwerp volgt de principes van ‘form follows find’. Zo werden meerpalen uit Zeebrugge gecombineerd met een Westlands kasdak, zijn de straatstenen uit het kunstwerk Blauwe Golven van Peter Struycken in Arnhem geoogst, reclamedoeken werden gebruikt als behang, wasmachine-fronten als geveldelen en zelfs de zonnepanelen en de beplanting zijn hergebruikt. Samen met hoveniersopleider Yuverta werd de voortuin ontwikkeld, studenten van het Hout- en Meubileringscollege ontwierpen de vloerpatronen, en de gietvloer bestaat deels uit plastics die door basisschoolleerlingen uit de omgeving zijn verzameld. Opvallend aan het gebouw zijn de tien 'boxen' die fungeren als atelier- en kantoorruimtes. Een prijsvraag onder ontwerpers leverde dertig voorstellen op. Bureau Bende heeft deze 'schoolvoorbeelden' van hergebruik samen met de winnaars verder doorontwikkeld en gerealiseerd. Het is gelukt om De HER te bouwen met meer dan 85% ‘tweedehands’ materialen. Voor het milieupark Overschie geldt een percentage van 95%. Deze realisatie van zowel het gebouw als het milieupark Overschie onderstreept het grote belang dat Rotterdam hecht aan duurzaamheid en de circulaire economie. De lessons learned worden breed gepubliceerd om de transitie in de bouw een boost te geven.

Op vrijdag 6 juni zijn de winnaars van de Rotterdam Architectuurprijs bekendgemaakt. De vakjury bekroonde het Hart van Katendrecht, terwijl het publiek koos voor Milieupark + De HER. Beide projecten tonen de kracht van bouwen met wat er al is.

Winnaar Vakjuryprijs 2025: Hart van Katendrecht

Met hun gele voordeuren, dikke kunststof kozijnen en witte Trespa-beplating, droegen de woningen aan de Rechthuislaan en Tolhuislaan lange tijd het stigma van sociale woningbouw. Het pregnante verschil in uitstraling met de nieuwbouwwoningen op Katendrecht accentueerde de kloof die tussen oude en nieuwe bewoners werd gevoeld. In opdracht van Woonstad slaagde HP Architecten met bouwers SW Vastgoedverbetering en Jurriëns erin om zonder strikt historisch te restaureren de kwaliteiten van de negentiende- en vroeg twintigste-eeuwse straat weer naar de oppervlakte te brengen. De jury spreekt haar oprechte bewondering uit voor dit project dat even zorgvuldig omgaat met het sociale weefsel van meerdere generaties ‘Kapenezen’ als met het fysieke weefsel van de straten en gebouwen.

Winnaar Publieksprijs 2025: Milieupark + De HER

Milieupark + De HER is een ontwerp van Marc Verheijen en Jeroen Grosfeld in opdracht van Gemeente Rotterdam, gerealiseerd door BAM Bouw en Techniek, Roelofs Infra Groep en Bureau Bende. Tweedehands materialen lenen zich uitstekend voor de constructie van nieuwe gebouwen, dat is het uitgangspunt van Milieupark + De HER, een complex dat voor respectievelijk 95 en 85 procent is opgetrokken uit hergebruikte materialen. Voor de HER werd een voormalige TNO lab gebruikt als donorconstructie ingevuld met units vervaardigd uit geoogste materialen zoals baksteen, flessen en wasmachineonderdelen. De gemeente neemt met dit project het voortouw door niet alleen een complex van circulaire gebouwen te realiseren, maar er ook een kennis- en expertisecentrum voor circulaire productie te vestigen.

De tweede en derde plaats van de publieksprijs gingen respectievelijk naar Getijdenpark Keilehaven en KOER.

Getijdenpark Keilehaven is een ontwerp van De Urbanisten in opdracht van Gemeente Rotterdam, gerealiseerd door Van den Herik-Sliedrecht. Het maakt deel uit van de stadsbrede strategie ‘De rivier als Getijdenpark’ die de rivier en haar oevers van een louter economische tot een ecologische infrastructuur transformeert. De aanleg ervan is een vroege stap in de herontwikkeling van het Merwe Vierhavensgebied wat betekent dat de natuur hier letterlijk aan de basis van stedelijke ontwikkeling komt te liggen. Woonblok KOER aan de Laan op Zuid is ontworpen door V8 Architects, Studio Architectuur MAKEN en LOLA Landscape Architects in opdracht van VORM en gerealiseerd door VORM bouwen. Dit team bewijst dat zij in staat is om duurzaamheid in haar volle breedte en complexiteit te hanteren. KOER blaakt van vakmanschap, doorzettingsvermogen en ontwerpplezier, vindt de jury.

Eervolle vermeldingen

Getijdenpark Keilehaven en Koer ontvingen naast de eerste en tweede plaats publieksprijs ook een eervolle vermelding van de vakjury.

U kunt het volledige juryrapport hier bekijken. Bekijk hier de Engelse versie van het Juryessay.